تبلیغات
*** ** میانا ادبیاتی *** ** - مطالب آذر 1394

87 - به مناسبت 26 آذر روز کتاب

نویسنده :حسین ساعدی
تاریخ:جمعه 27 آذر 1394-12:33 ق.ظ

امروز روز 26 آذر است. در سال 1325 در چنین روزی به دنبال اشغال، نسل کشی و استقرار نیروهای ارتش شاهنشاهی در سراسر آذربایجان صدها هزار جلد کتاب نوشته شده به زبان ترکی  آذربایجانی از کتابخانه ها، دانشگاهها، مدارس، کیف دانش آموزان، دفاتر ادارات و حتی طاقچه خانه ها توسط رژیم پهلوی جمع آوری شد و در اقدامی به غایت ضد فرهنگی و ضد مدنی، در میادین اصلی شهرهای ترک نشین بر روی هم انباشته شده در آتش   نفرت سوزانده شد. . آنانی که چند روز قبل سیل خون را در شهرهای آذربایجان به راه انداخته بودند در 26 آذر ماه به قتل عام فرهنگ آذربایجان پرداختند تا به زعم خود هیچ نوشته ای و سندی را به زبان ترکی  باقی نگذراند.
ادامه مطلب

نوع مطلب : خبرلر 

داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 

86 - اوشاق کیمی دنیزه ایناندیق...

نویسنده :امین ناصری
تاریخ:شنبه 14 آذر 1394-09:17 ب.ظ

اوشاق کیمی دنیزه ایناندیق

قوجالار کیمی اؤلومونه!

نقطه‌دن باشلانیر دونیا، بیر نقطه‌دن

دونیام!

دووارلاریندان اعلامیّه قوپماز

نقطه‌لردن بیرله‌شن یول بیزیم‌کی دئییل

یولوق بیز

هرکس بیزی کئچیب گئدیر

بیر یوللوق گئدیر

بیر- بیریمیزی گئتدیک …

سس سیزلیک شئعر اولماز

سسیمی قایتار بیرلیکده باخاق دونیانین ایشینه

او گونو قایتار

من سوروشماییم، سن ده هئچ نه دئمه

دوغرو دئمه!

گؤز یاشی یالان اولماز …

تورپاق قوخویورام اتک‌دن باشا تورپاق

آییلیرام باخیرام یئرینده کیمسه اولماسین

یولوندا کیمسه اولماسین

تیکان باتیر یوخولارا تیکان

تئلئویزیون‌لار آچیق قالیر

اورداکی جئیران سو ایچیر صبحه قدر …

 

بولود مرادی




داغ کن - کلوب دات کام
باخیش‌لار() 

85 - بو سئوگی‌دن منیم پاییم

نویسنده :امین ناصری
تاریخ:شنبه 14 آذر 1394-09:12 ب.ظ



نوع مطلب : یازیلی گؤرونتو 

داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 

84 - "پاییز قوشولار" دوزدور یوخسا "پاییز قوشلاری" ؟

نویسنده :حسین ساعدی
تاریخ:جمعه 13 آذر 1394-11:07 ب.ظ

در انجمن ادبی تاریخ 12-9-94 بحثی بر سر مساله زیر مطرح شد که لازم دونستم مطلبی آماده کنم.
"پاییز قوشولار" دوزدور یوخسا "پاییز قوشلاری" ؟
در زبان ترکی 2 ترکیب برای ساخت مضا و مضاف الیه وجود دارد.
1. حالت معین که در این حالت اسم اول پسوند اضافه و اسم دوم پسوند ملکی سوم شخص میگیرد.

کتابش: کیتابی kitabı
کیفش: کیفی kifi
ماشینش: ماشینی maşını
پرنده اش: قوشو quşu

محمدین کیتابی: کتاب محمد
ائلبانین کیفی: کیف ائلبان
نویدین ماشینی: ماشین نوید
اونون قوشو: پرنده ی او
لازم به ذکر است در حالت معین یک ارتباط شخص ملکی یا تخصیصی بین اسم اول و اسم دوم وجود دارد.
2. حالت نامعین
مانند حالت بالاست با این تفاوت که اسم اول پسوند اضافه نمی گیرد

قاشیغی qaşığı: قاشقش
دیلی dili: زبانش
چاغی çağı: زمانش
آری سی arısı: زنبورش


چای قاشیغی: قاشق چای خوری
تورک دیلی: زبان ترکی
آخشام چاغی: زمان عصر
بال آری سی: زنبور عسل

در حالت نامعین رابطه ملکی بین اسم اول و اسم دوم وجود ندارد بلکه رابطه تخصیصی بوده و اسم اول نوع اسم دوم را نشان می دهد به همین دلیل با این حالت کلمات مرکب زیادی ساخته شده است:

آیاق قابی: کفش
آنا دیلی: زبان مادری
دوغوم گونو: روز تولد
اوشاق جورابی: جوراب بچه گانه 
...
جمع بستن اینها:
همونطور که دیدین پسوند اسم دوم همون پسوند ملکی سوم شخص مفرد بود:
قاشیغی qaşığı: قاشقش
دیلی dili: زبانش
حالا اگه بخایم بگیم
 
قاشقشان: قاشیق لاری
دیل لری: زبانشان
یعنی پسوند ملکی سوم شخص جمع رو میگیره:

چای قاشیق لاری: قاشق های چای خوری
تورک دیللری: زبان های ترکی
درس کیتاب لاری: کتاب های درسی

یعنی این ها غلطه:
چای قاشیغی لار❌
تورک دیلی لر❌
دوغوم گونولر❌

پاییز قوشلاری✅
پاییز قوشولار❌

البته لازم به ذکر است که کلماتی که دیگر مفهوم مضاف و مضاف الیه خود را از دست داده و به شکل یک کلمه مرکب مستقل در امده اند با پسوند جمع بسته می شوند و دیگر با پسوند ملکی سوم شخص جمع (لاری/لری) جمع بسته نمی شوند.

آیاق‌قابی‌لار: کفش ها (آیاق قاب‌لاری: یانلیش)

هازیرلایان: حسین ساعدی



نوع مطلب : دیل‌بیلگی 

داغ کن - کلوب دات کام
باخیش‌لار() 




Admin Logo
themebox Logo